Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgeleri Yönetmeliğinde Güncelleme ve Değişiklik Yapıldı

Tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesi kurulması amacıyla yapılan başvuruların değerlendirilmesi, yer seçimi, kuruluşu, imar planı onayı, faaliyeti, işleyişi ve denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla hazırlanan ve 25/11/2017 tarihli ve 30251 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgeleri Yönetmeliği'nde, uygulamalar sırasında elde edilen tecrübeler ve bilgi birikimi, paydaşların talep, görüş ve önerileri dikkate alınarak yapılan düzenlemelerin yer aldığı yönetmelik değişikliği, 4/10/2022 tarihli ve 31973 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Yapılan düzenleme ve değişiklikler, konu ile ilgili yürütülen iş ve işlemlerde etkinliğin artırılması, zaman kayıplarının azaltılması, daha fazla yatırımcıya imkan sağlanması amacı ile yapılmıştır.

Bu kapsamda;

1- Gelen talepler üzerine, kurucu kurum ve kuruluşların maddi varlıklarının uzun süre atıl kalmasının önüne geçilmesi ve uygulamada yaşanan sıkıntıların azaltılması amacıyla katılma payı oranlarına göre müteşebbis heyette yer alacak her bir temsilci için yatırılması gereken meblağın başvuru aşamasında yatırılması yönündeki düzenleme yürürlükten kaldırılmış (MADDE 7/4), söz konusu meblağ kuruluş protokolünün onaylanması aşamasında yatırılacak şekilde düzenleme yapılmıştır (MADDE 18/6).

2- TDİOSB yeri olarak önerilen alanın, yeri, konumu ve genel durumu itibarıyla projeye uygunluğu yönünden ön değerlendirmesinin daha etkin yapılabilmesi için sayısal koordinatları belirlenmiş ve sınırları işaretlenmiş şekilde, 1/25.000 ölçekli topoğrafik haritası ve 1/5.000 ölçekli kadastral paftası ile eğim analizi haritası ve havadan alınmış fotoğraflarının başvuru dosyasında yer alması hükmü eklenmiştir (MADDE 7/9).

3- Daha fazla katılımcının yararlanması için hayvansal üretim konulu TDİOSB başvurularında taahhütname istenen yatırımcıların, yerleşim alanı içerisinde aktif işletme sahibi olması zorunluluğu, diğer işletme sahipleri de yararlanacak şekilde genişletilmiş (MADDE 8/2-a-2), bitkisel üretim konulu TDİOSB'lerde ise taahhütname istenen yatırımcı sayısı 15 kişiden 30 kişiye çıkarılmıştır (MADDE 8/3-a).

4- Kurucu kurum ve kuruluşlardan ve diğer paydaşlardan gelen talepler de dikkate alınarak yatırımların atıl kalmaması ve TDİOSB'lerin doluluk oranının artırılması için yapılan düzenleme ile ayrı bölümlerde kümelenmek şartı ile aynı TDİOSB'de besi sığırcılığı ve süt sığırcılığı faaliyetinin yapılabilmesine imkan sağlanmış, büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık faaliyeti için karma TDİOSB başvurusu olması durumunda konunun Bakanlıkça değerlendirilmesi yönünde hüküm eklenmiştir (MADDE 8/2-a-4).

5- Hayvancılıkta önemli bir sorun olan hayvan gübrelerinin bertaraf edilmesi, işlenerek enerjiye ve organik gübreye dönüştürülmek suretiyle ekonomiye kazandırılması için yakın çevrede tesis bulunmaması veya olandan yararlanılamaması durumunda biyogaz tesisi kurulması için yer ayrılması zorunluluğu getirilmiştir (MADDE 8/2-a-8).

6- Su ürünleri yetiştiriciliği konulu TDİOSB'lerde, dışarıya bağımlılığın azaltılması ve üretim planlaması yapılmasına imkan sağlamak için istenirse her işletmenin kendi kuluçkahanesini kurabilmesine ve yavru satışı yapabilmesine yönelik düzenleme yapılmıştır (MADDE 8/2-b-2).

7- TDİOSB'lerde büyük ölçekli yatırımlarla birlikte orta ölçekli yatırımların ve daha fazla yatırımcının yer almasına imkan sağlamak için bitkisel üretim konulu TDİOSB'lerde, "en az 15 farklı müteşebbisten yazılı taahhüt alınması" hükmü, "en az 30 farklı yatırımcıdan yazılı taahhüt alınması" şeklinde düzenlenmiş (MADDE 8/3-a), minimum 25 dekar olan parsel büyüklüğü, 10 dekar olarak değiştirilmiştir (MADDE 8/3-b).

8- TDİOSB yönetimlerinden ve paydaşlardan gelen talepler üzerine, projelerin devamlılığının sağlanması için TDİOSB'lerin kuruluş aşamasında belirlenen üretim konusunun, müteşebbis heyet kararı alınması ve gerekçeleri belirtilerek talep edilmesi halinde Bakanlık onayı ile değiştirilmesine imkan sağlanmıştır (MADDE 18/7).

9- Proje uygulamalarının devamlılığının sağlanması, işlemlerin hızlandırılması ve zaman kaybının en aza indirilmesi açısından genel yerleşim planlarının hazırlanması için aranan, TDİOSB yerinin tüzel kişilik adına tescil edilmiş olması şartı, TDİOSB yerinin kesinleşmesinden sonra hazırlanması şeklinde düzenlenmiş, ihtiyaç duyulması halinde uygulama imar planlarının etaplar halinde yapılmasına yönelik hüküm eklenmiştir (MADDE 22/2).

10- Komşu parsellerde yer alacak barınakların parsel üzerinde yerleşiminde sıkıntılar yaşandığından, TDİOSB yönetimleri ve yatırımcılardan gelen talepler değerlendirilerek 50 metre olan komşu parsellerdeki barınaklar arası mesafenin 25 metre olması yönünde düzenleme yapılmıştır (MADDE 24/2-c).

11- Küçükbaş barınaklarının planlanmasında dikkate alınacak hususlar ve ölçülerinin ne olacağı ile ilgili hükümler eklenmiştir (MADDE 24/4).

12- Ortaya çıkacak hayvan gübrelerinin ve diğer atıkların bertaraf edilmesi ve sıfır atık uygulamasına uyum sağlanması için TDİOSB'lerde sıfır atık ve atık yönetimi konusunda uygulamaya yönelik yeni hükümler eklenmiştir (MADDE 24/8).

13- Uygulamalarda gecikme ve kesinti yaşanmaması, devamlılığın sağlanması için ihtiyaç duyulması halinde uygulama imar planlarının etaplar halinde yapılmasına yönelik düzenleme yapılmıştır (MADDE 27/3).

14- Katılımcıların müteşebbis heyete dahil olabilmesi için "… tüm işletmelerin 1/3'ünün faal olarak üretime geçmesi" yönündeki ucu açık hüküm, uygulama birliğinin sağlanması için "üretim ve sanayi alanı ile hizmet ve destek alanındaki toplam parsellerin 1/3'ünün, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alması halinde yapı kullanma izni almış olan katılımcılar" şeklinde düzenlenmiştir (MADDE 71/1).  

15- Olağan genel kurul toplantılarının dar bir zamana sıkıştırılmasının önüne geçilmesi ve yıl içinde uygun zamanda yapılmasına imkan sağlanması için olağan genel kurulların "her yılın ilk altı ayı içinde yapılması" yönündeki hüküm, "yıl içinde yapılması" şeklinde düzenlenmiştir (MADDE 76/1).

16- Genel kurul şartları oluştuğu halde çağrının yapılmaması durumunda, genel kurul çağrısının Bakanlık tarafından yapılabileceğine dair düzenleme yapılmıştır (MADDE 76/3).

17- "Genel kurulun toplanabilmesi için TDİOSB'de kayıtlı katılımcıların salt çoğunluğunun toplantıda hazır bulunması" yönündeki ucu açık ve belirsizlik içeren hüküm, uygulama birliğinin sağlanması için "yapı kullanma izni almış katılımcıların en az ¼'ünün toplantıda hazır bulunması" şeklinde düzenlenmiştir (MADDE 84).

18- Müteşebbis heyetin görevleri arasında sayılan "Bölge müdürünün atanması ve azli" görevi, 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu'nun 10'uncu maddesinde ve kendi içinde 108'inci maddede yer alan "Bölge müdürü, yönetim kurulu tarafından atanır" hükmü ile çeliştiğinden yürürlükten kaldırılmıştır MADDE 93/1-ğ).

19- Uygulama birliğinin sağlanması ve belirsizliğin giderilmesi için TDİOSB'de görevlendirilecek "bölge müdürünün ve bölge müdürlüğü personelinin 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre istihdam edileceği" (MADDE 107/2) ve "personelin 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümlerine tabi olacağı" hükümleri eklenmiştir (MADDE 107/3).

20-TDİOSB'yi temsil ve ilzam ile yetkilendirilen üyeler için zorunluluk olan "noter onaylı imza sirküleri çıkarılması" uygulaması, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na uyum sağlanması için "Bakanlık tarafından onaylanacak yetki belgesi" şeklinde düzenlenmiş ve zorunluluk ortadan kaldırılmıştır (MADDE 109/5).

Yürütülen faaliyetlerde devamlılığın, uygulama kolaylığı ve birliğinin sağlanması için yapılan düzenlemelerin hayırlı olmasını diliyoruz.