Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, DSİ'nin yapımını tamamladığı 563 tesise ilişkin "Bu yatırımlar marifetiyle 505 meskûn mahal ve 52 bin 400 dekar araziyi, taşkının yol açtığı zararlardan koruyacağız." dedi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Beştepe Millet Kongre ve Kültür Merkezi'nde düzenlenen "DSİ Tarafından Tamamlanan 563 Tesisin Toplu Açılış Töreni"ne katıldı.
Konuşmasına katılımcıları selamlayarak başlayan Erdoğan, 54'ü baraj ve gölet, 109'u sulama tesisi, 18'i içme suyu tesisi, 11'i arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetleri, 371'i taşkın kontrol tesisi olmak üzere 563 yeni tesisin ülke, millet ve şehirler için hayırlara vesile olmasını diledi.
Güncel yatırım bedeli 137 milyar lira olan bu eserlerle 896 milyon metreküp su depolama kapasitesi geliştirmiş, bir milyon 190 bin dekar araziyi sulamaya açacaklarını söyleyen Erdoğan, "Aynı şekilde yıllık 212 milyon metreküp içme suyu sağlıyor ve içme suyu arıtma kapasitemizi günlük 301 bin metreküp arıtıyoruz. Bu yatırımlar marifetiyle 505 meskûn mahal ve 52 bin 400 dekar araziyi de taşkının yol açtığı zararlardan koruyacağız." ifadelerini kullandı.
Toplulaştırma ve tarla içi geliştirme faaliyetleri kapsamında 2 milyon 20 bin dekar alanın tescilini yaptıklarını belirten Erdoğan, "Tamamladığımız bu tesisler, günümüz rakamlarıyla ekonomimize yıllık 22 milyar lira katkı yapacak." dedi.
Tarım ve Orman Bakanlığı, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, yüklenici firmalar ve proje aşamasından inşaat sürecine açılışı gerçekleşecek 563 tesisin yapımında emeği geçenlere teşekkür eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Şunu ifade etmek isterim, hamuru şehit ve gazilerimizin mübarek kanlarıyla yoğrulan, alimlerimizin, ariflerimizin, gönül erlerimizin, ilim ve hikmet pınarlarıyla çağlayan bu topraklar, her veçhesiyle bir su medeniyetidir. Burası bin yıl önce dergahlarını su kıyılarına kurarak, kalplere ve zihinlere iyilik tohumları eken Diyar-ı Rum'u adım adım medeniyet bahçesine dönüştüren erenlerin yurdudur. İnancına dört elle sarılan ve 'Su gibi aziz ol' diye dua eden bu milletin ruh köklerinde su, temizliğin, saflığın, güzellik ve bereketin simgesidir.
'Hangi sadakanın verilmesi daha çok hoşunuza gider' diye sorulunca 'Su' cevabını veren Peygamber Efendimiz, suya erişmekte zorlananlara su temin etmenin, onlara bir hayat bağışlamak anlamına geldiğini belirtmiş, güzel ve tatlı suyu insanlara takdim etmenin Allah katında mükafatla karşılık bulacağını müjdelemiştir. Bizler, öyle bir su medeniyetinin mensuplarıyız ki ecdadımız, Allah'ın rızasından başka hiçbir çıkar gözetmemek anlamına gelen 'Fi sebilillah' kavramını kısaltıp, çeşmelerine 'sebil' ismini vermiştir. Kuşların bile unutulmadığı bu sebiller, bizim nice zamanlar ruhumuzun yüksek seciyemizin, şefkat ve merhametimizin ete, kemiğe büründüğü eserlerdir."
"SU, İHTİYAÇ DUYDUĞUMUZ TEMEL BİR KAYNAK OLMANIN ÇOK ÇOK ÖTESİNE GEÇMİŞTİR"
Şair ve yazar Necip Fazıl Kısakürek'in suyun mana ve mahiyetini, "Su duadır, yakarış, ayna, berraklık, saffet; Onu madeni gökte altınlar gibi sarf et." sözleriyle mısralara döktüğünü aktaran Erdoğan, "Su vakıflarını, su sebillerini, bir sadaka-i cariye olarak gören ecdat, hastalarını bile su sesiyle tedavi etmiştir. Çeşmeleriyle, hayratlarıyla, şadırvanlarıyla ve su yollarıyla atalarımız, adeta sıfırdan bir ümran inşa etmiştir." dedi.
Su saatleri, su terazileri ve su kemerlerinin birer sanat ve mühendislik şaheseri olduğunu ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti:
"Bilhassa medeniyetimizde, kültürümüzde, sanat ve mimarimizde hatta mühendislik faaliyetlerimizde çok önemli bir yere sahip olan su, hayatımızı idame ettirebilmek için ihtiyaç duyduğumuz temel bir kaynak olmanın çok çok ötesine geçmiştir. Güç rekabetinin her alanda giderek kızıştığı bir yüzyılın, en stratejik ve en değerli kaynağı üretim ve enerjinin de ana unsuru olan sudur. Geçtiğimiz asırda petrol ve karbon yakıtlar için yapılan mücadele, önümüzdeki dönemde su alanında yapılacaktır. Çevremizde yaşanan sıcak çatışmalara baktığımızda, bunun işaretlerini şimdiden görebiliyoruz. İklim değişikliği, kuraklık, nüfus artışı, aşırı kentleşme ve sanayileşme gibi faktörlerin yol açtığı sorunlar, su kaynakları üzerindeki baskıyı arttırıyor.
Özellikle şu rakamlar karşı karşıya olduğumuz tehlikenin büyüklüğünü daha net ortaya koyuyor; bakınız dünya genelindeki 1,4 milyar kilometreküp toplam suyun yalnızca yüzde 2,5'i tatlı sulardan oluşuyor. 1960'da 3 milyar olan dünya nüfusunun bugün 8 milyarı aşmasına karşı aynı dönemde yeryüzüne düşen yağış miktarına baktığımızda hiçbir değişiklik olmamıştır. Temiz su kaynaklarına duyulan ihtiyaç artarken hızlı tüketim ve kirliliğin etkisiyle kullanılabilir su kaynakları maalesef hızla azalıyor. Bugün dünyadaki 2,2 milyar insan sağlıklı içme suyuna erişemiyor. Daha vahimi, Dünya Su Kalkınma Raporu'na göre 2050'de yaklaşık 6 milyar insanın yeterli temiz suya ulaşamayacağı öngörülüyor. Tam bunlara ilave olarak iklim krizi, en fazla suyumuzu yani hayat kaynağımızı tehdit ediyor. Biz Akdeniz kuşağında yer aldığımız için bu tehditlerle en sert şekilde yüzleşen ülkelerden biriyiz."
Cumhurbaşkanı Erdoğan iklim değişikliği nedeniyle son yıllarda orman yangınlarından sel felaketlerine birçok sorunla mücadele etmek zorunda kaldıklarını belirtti.
Sadece geçen sene 2 bin 334 orman yangınına müdahale ettiklerini, bu yangınlarda 81 bin hektar ormanlık alanın etkilendiğini söyleyen Erdoğan: “Yangınlara karşı hazırlıkları en hızlı şekilde yaptık. Bu yıl hava filomuza 14 yeni helikopter ekleyerek helikopter sayımızı 119'a, havadan su atma kapasitemizi 462 tona çıkardık. 28 uçağımız, 14 insansız hava aracımız, 2 bin 766 ilk müdahale aracımız, 1953 arazözümüz ve 878 iş makinemizle bu sene yangınlarla çok daha etkin mücadele edeceğiz." diye konuştu.
"GÜRÜL GÜRÜL AKAN SUYU BİLE İSRAF ETMEDEN KULLANMALIYIZ"
Erdoğan, Türkiye'nin kişi başına düşen yıllık 1301 metreküp kullanılabilir su miktarı ile su stresi çeken ülkeler grubunda olduğunu söyledi. Dünyanın ortalama yağış miktarı yıllık 990 milimetre iken Türkiye'de bu rakamın yıllık 574 milimetre olduğunu ifade eden Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Bu manzara bize şunu gösteriyor: Su kaynaklarımızı tükenme sınırına gelmeden korumak, verimli kullanmak ve doğru yönetmek mecburiyetindeyiz. Sularımızı daha bilinçli kullanmamız gerektiğinin altını burada bir kez daha çiziyor, tüm kurumlarımızdan ve tüm vatandaşlarımızdan bu konuda azami hassasiyet beklediğimi özellikle ifade ediyorum. Sadece musluktan akan suyu değil nehirden gürül gürül akan suyu bile israf etmeden kullanmaya özen göstermeliyiz."
"378 İÇME SUYU VE ATIK SU TESİSİNİ HİZMETE SUNDUK"
Cumhurbaşkanı Erdoğan, canlı ve cansız tüm varlıkları eskilerin tabiriyle "cümle tekevvünatı" Allah'ın emaneti olarak gördüklerini vurguladı.
Bu emaneti en güzel şekilde daha da zenginleştirerek gelecek nesillere aktarmak için son 23 yılda özellikle su yatırımlarını zirveye çıkardıklarına dikkati çeken Erdoğan, şunları söyledi:
"Medeniyetimizin mihenk taşı olan suyu iktisatlı kullanan, doğru yöneten ve milletimizi suyla en güvenli şekilde buluşturan politika ve yatırımlara ağırlık verdik. 2002'den bugüne 805 baraj, 522 gölet ve bent, 1890 sulama tesisi, 365 toplulaştırma projesi, 378 içme suyu ve atık su tesisini hizmete sunduk. Bu arada 6 bin 234 taşkın kontrol tesisini, 637 hidroelektrik santralini, 148 yer altı depolama ve suni besleme tesisini ülkemize kazandırdık. Güncel rakamlarla toplam 4 trilyon 700 milyar lira değerinde olan 10 bin 984 tesisi tamamlayarak milletimizin emrine verdik. Bu tesislerle 2,5 milyon hektarlık alanı sulamaya açtık. Türkiye ekonomisine yıllık 416 milyar lira katkı sağladık. Toplam 2,2 milyon insanımıza tarımsal istihdam oluşturduk. 7 milyon 400 bin hektar alanda toplulaştırma çalışması yaptık. Böylece 20 bin 300 megavat kurulu güce ve yıllık 67 milyar kilovatsaat enerji üretim kapasitesine ulaştık."
“KAPALI BORULU SULAMA SİSTEMLERİ SAYESİNDE HER YIL YAKLAŞIK 10 MİLYAR METREKÜP SU TASARRUFU SAĞLIYORUZ"
Programda Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı da bir konuşma yaptı. Yumaklı, son 23 yılda yer altına döşedikleri 120 bin kilometre boru hattının, sadece bir altyapı hizmeti değil, Anadolu'nun bereketini geleceğe taşıyan su damarları olduğunu belirterek, "İnşa ettiğimiz kapalı borulu sulama sistemleri sayesinde her yıl yaklaşık 10 milyar metreküp su tasarrufu sağlıyoruz. Bu, gelecek nesillere bırakılan bir emanettir." dedi.
Bu açılışla, geleceğin teminatını inşa eden iradeyi, vizyonu ve medeniyet anlayışını hep birlikte taçlandırdıklarını dile getiren Yumaklı, DSİ'nin, Cumhuriyet tarihi boyunca yapılan su yatırımlarının yüzde 60'ından fazlasını son 23 yılda hayata geçirdiğini söyledi.
Bakan Yumaklı, Türkiye'nin, suyu sadece kullanan değil, yöneten, planlayan ve geleceğe taşıyan ülke haline geldiğine dikkati çekerek, şöyle devam etti:
"Bugün yapay zekâ destekli sulama sistemleriyle toprağın ne zaman su istediğini biliyoruz. Son 23 yılda yer altına döşediğimiz, dünyanın çevresini üç kez dolaşabilecek uzunlukta, yani 120 bin kilometrelik boru hattı, sadece bir altyapı hizmeti değil, Anadolu'nun bereketini geleceğe taşıyan su damarlarıdır. İnşa ettiğimiz kapalı borulu sulama sistemleri sayesinde her yıl yaklaşık 10 milyar metreküp su tasarrufu sağlıyoruz. Bu, gelecek nesillere bırakılan bir emanettir. Çünkü biz, su zengini bir ülke değiliz. Aksine, suyu dikkatli kullanmak zorunda olan bir ülkeyiz. Bu nedenle dönem, suyu koruma ve akıllı yönetme dönemidir."
Suyu artık sonsuz bir kaynak değil, stratejik bir varlık olarak ele aldıklarını belirten Yumaklı, bu anlayışla Su Kanunu çıkarılması için yapılan çalışmayla suyun statüsünün netleştirildiğini, yer altı ve üstü suların birlikte yönetileceğini ifade etti.
Yumaklı, Ulusal Su Bilgi Sistemi ile veri temelli yönetimin altyapısı kurduklarını bildirerek, "Sulamadaki parçalı yapıyı ortadan kaldırmak için Türkiye Sulamaları Merkez Birliği ile işletme, bakım ve su dağıtımını tek çatı altında toplamayı hedefliyoruz. Saygıdeğer Emine Erdoğan Hanımefendi'nin himayelerindeki Su Verimliliği Seferberliği'ni küresel bir farkındalığa dönüştürmeye devam ediyoruz." diye konuştu.
"KURUYAN GÖLLER İÇİN EYLEM PLANLARINI DEVREYE ALDIK"
Kuruyan göller için eylem planlarını devreye aldıklarını anımsatan Yumaklı, Ulusal Su Planı ile havza bazlı, iklim değişikliğine uyumlu ve arz-talep dengesini gözeten uzun vadeli yol haritası uyguladıklarını söyledi.
Bakan Yumaklı, su alanındaki bütün bu dönüşümün tesadüfi olmadığına işaret ederek, şunları kaydetti:
"Hayata geçirdiğimiz her tesis, yalnızca bugünün değil, geleceğin de nişanesidir. Bu eserler, bir milletin alın teriyle yükselen ortak gururudur. Yusufeli Barajı, göğe yükselen bir zafer anıtıdır, Deriner Barajı, bir vadinin sessizliğine yazılmış güçlü bir iradedir, Ilısu Barajı, Mezopotamya'nın kalbine bırakılmış bir bereket timsalidir, Ermenek Barajı, dar bir vadinin gizli hazinesidir. Mavi Tünel, susuzluğa yazılmış bir cevaptır, Anamur'dan Kuzey Kıbrıs'a uzanan deniz geçiş hattı da coğrafyayı aşan bir kardeşlik abidesidir. Bugün açtığımız tesisler, Türkiye'nin geleceğine atılmış 563 güçlü imzadır. Bu tesisler toprağa hayat, millete güven, geleceğe umut taşımaktadır."