Bilimsel Risk Değerlendirme Komisyonları

Risk değerlendirme faaliyetlerini gerçekleştirmek üzere konularına göre Bilimsel Komisyonlar oluşturulmaktadır. 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 26 ncı maddesinin ikinci fıkrası doğrultusunda hazırlanan “Risk Değerlendirme Komite ve Komisyonların Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” 24.12.2011 tarih ve 28152 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Yönetmelik gereğince Bilimsel Komisyonların:

Üyeleri açık çağrı ile başvuru yapan bilim insanlarının arasından seçilir;
Üye sayısı en az 9 kişidir;
Görev süreleri 3 yıldır;
Üyelerinin talep etmesi ve Bakanlık Makamınca uygun görülmesi halinde, görev süreleri en fazla 2 dönem daha uzatılabilmektedir.

Bilimsel Komisyon başvuruları görev süresi dolan Komisyonlar veya yeni kurulan Komisyonlar için belirli zaman aralıklarında yapılır. Aktif olan açık çağrılara riskbasvuru.tarim.gov.tr adresinden ulaşılabilir.

Bilimsel Komisyonlar Ne İş Yapar?

Bakanlığın talebi üzerine veya kendi inisiyatifleri ile görev alanlarına giren konularda risk değerlendirmesi yaparlar.
Gıda ve yem güvenilirliğini doğrudan veya dolaylı olarak etkileyen konularda Bakanlığın çalışmalarını desteklemek ya da kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla tavsiye niteliğinde bilimsel görüş oluştururlar.
Bilimsel Komisyonlar görevlerini yaparken bağımsızdırlar ve hiçbir makam, merci ve kişiden talimat almazlar.

Faaliyette Olan Komisyonlar Hangileridir?

1. Gıda Olarak Kullanılabilecek Bitkiler Komisyonu:
Takviye edici gıdalar ile gıda veya gıda bileşeni olarak kullanılmak istenen bitkiler/bitki kısımları veya bunlardan elde edilen bitkisel preparatların (ekstre, sabit yağ, uçucu yağ vb.) insan tüketimi açısından güvenilirliğinin değerlendirmesini yapmaktadır.
I. Dönem çalışmalarını 2012 – 2015 yılları arasında, II. Dönem çalışmalarını 2015 – 2018 yılları arasında gerçekleştiren Komisyonun III. Dönem çalışmaları 2019 yılında başlamış olup 2022 yılında tamamlanacaktır. Komisyonun farmakognozi, farmasötik botanik, toksikoloji, biyokimya, tıbbi ve aromatik bitkiler gibi alanlarda çalışan konusunda uzman 11 üyesi bulunmaktadır.
2. Bulaşanlar Komisyonu:
Bulaşanların (mikotoksinler, ağır metaller, dioksinler, vb.) insan sağlığı ile ilgili riskleri ile gıdalarda ve yemlerde bulunabilecek maksimum limitlerini bilimsel çerçevede değerlendirerek bilimsel görüş oluşturmakta, gerekli hallerde mevzuat çalışmaları için tavsiyelerde bulunmaktadır.
I. Dönem çalışmalarını 2013 - 2016 yılları arasında, II. Dönem çalışmaları 2016 - 2020 yılları arasında gerçekleştiren Komisyonun III. Dönem çalışmaları 2021 yılında başlamış olup 2024 yılında tamamlanacaktır. Komisyonun toksikoloji, genetik toksikoloji, veteriner farmakolojisi, tıbbi farmakoloji, biyoloji, gıda mühendisliği ve istatistik gibi alanlarda çalışan konusunda uzman 13 üyesi bulunmaktadır.
3. Biyolojik Tehlikeler Komisyonu:
Biyolojik tehlikelerin insan sağlığı ile ilgili risklerini değerlendirerek bilimsel görüş oluşturmakta, gıda kaynaklı mikrobiyal hastalıkların önüne geçilmesi için alınacak önlemlere ilişkin değerlendirmeler yapmakta ve ülkemizde patojenlerden kaynaklanan mikrobiyolojik tehlikelere yönelik bilimsel çerçevede risk değerlendirme faaliyetlerini yürütmektedir.
I. Dönem çalışmalarını 2016 – 2019 yılları arasında gerçekleştiren Komisyonunun II. Dönem çalışmaları 2021 yılında başlamış olup 2024 yılında tamamlanacaktır. Komisyonun gıdalarda mikrobiyal gelişim ve inhibisyonu, gıda kaynaklı zoonoz ve patojenlerin epidemiyolojisi, gıda kaynaklı mikrobiyal hastalıklar, antimikrobiyal direnç, gıda işleme hijyen ve sanitasyonu, mikrobiyolojik kriterler, prediktif mikrobiyoloji ve matematiksel modelleme alanlarında çalışan konusunda uzman 11 üyesi bulunmaktadır.
4. Bitki Sağlığı Komisyonu:
Gıda zincirinin güvenilirliği ve güvenliği açısından Türkiye’deki bitkilere ve bitkisel ürünlere zarar verebilecek bitki zararlılarının neden olduğu riskler; bitki koruma ürünleri, bunların kalıntıları, bitki koruma ürünlerinin çevreye olan etkileri (uygulayıcılar, çalışanlar, çevre sakinleri, tüketiciler ve yaban hayatı üzerine etkiler) gibi konularda bilimsel değerlendirmeler yapmaktadır.
I. Dönem çalışmalarını 2017 - 2020 yılları arasında gerçekleştiren Komisyonunun II. Dönem çalışmaları 2020 yılında başlamış olup 2023 yılında tamamlanacaktır. Komisyonun bitki patolojisi, akaroloji, nematoloji, bitki hastalıkları epidemiyolojisi, zararlı ekolojisi, popülasyon dinamikleri ve popülasyon genetiği, zararlı risk değerlendirme, klimatoloji, bitki koruma ürünleri, kimya, kimyasal analiz yöntemleri, toksikoloji, ekotoksikoloji, ve çevresel maruz kalma alanlarında çalışan konusunda uzman 9 üyesi bulunmaktadır.
5. Belirli Gıda Bileşenleri ve Yeni Gıdalar Komisyonu:
Gıdalara eklenebilecek besin öğesi kaynaklarının (vitamin ve mineral kaynakları vb.) ve diğer bileşenlerin (teknolojik amaçlar dışında eklenen maddeler) biyoyararlılığı/güvenilirliği; vitamin ve minerallerin tolere edilebilir üst alım düzeylerinin belirlenmesi; bebek formülleri, devam formülleri, bebek ve küçük çocuk ek gıdalarında kullanılacak bileşenlerin güvenilirliği ve uygunluğu; yeni gıdaların güvenilirliği; belirli gıda bileşenlerinin alerjik reaksiyonlara veya intolerans reaksiyonlarına yol açma potansiyeli gibi konularda bilimsel değerlendirmeler yapmaktadır.
I. Dönem çalışmalarını 2017 - 2020 yılları arasında gerçekleştiren Komisyonunun II. Dönem çalışmaları 2021 yılında başlamış olup 2024 yılında tamamlanacaktır. Komisyonun tıbbi biyokimya, tıbbi biyoloji, tıbbi genetik, gastroenteroloji, fizyoloji, halk sağlığı, beslenme ve diyetetik, farmasötik toksikoloji, kimya mühendisliği, gıda mühendisliği, gıda bilimi ve teknolojisi alanlarında çalışan konusunda uzman 15 üyesi bulunmaktadır.
6. Gıda Katkı Maddeleri Komisyonu:
Gıda katkı maddeleri, gıda aroma vericileri, gıda enzimleri, işlem yardımcıları ve teknolojik amaçlar için gıdaya eklenen diğer maddelere ilişkin konularda bilimsel değerlendirmeler yapmaktadır.
I. Dönem çalışmaları 2018 yılında başlayan Komisyonun görev süresi 2021 yılında tamamlanacaktır. Komisyonun kimya, fizikokimya, toksikoloji ve gıda teknolojisi alanlarında çalışan konusunda uzman 9 üyesi bulunmaktadır.
7. Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Komisyonu:
Gıda ile temas eden madde ve malzemelerin üretiminde kullanılması için izin başvurusunda bulunulması gereken maddeler ve prosesler için mevzuatta ön görülen risk değerlendirme çalışmalarını yürütmeyi, madde ve malzemelerin üretiminde kullanılan kimyasal maddelerin güvenilirliğini ve ilgili prosesleri değerlendirerek bilimsel görüş oluşturmayı amaçlamaktadır.
I. Dönem çalışmaları 2021 yılında başlayan Komisyonun görev süresi 2024 yılında tamamlanacaktır. Komisyonun kimya, fizikokimya, toksikoloji ve ambalaj alanlarında çalışan konusunda uzman 9 üyesi bulunmaktadır.