İÇME SUYU KAYNAKLARININ VE ARITMA TESİSLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ FAZ-II PROJESİ

Tarım ve Orman Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen “İçme Suyu Kaynaklarının ve Arıtma Tesislerinin Değerlendirilmesi Faz 2 Projesi", Türkiye genelinde içme suyu temin edilen yerüstü ve yeraltı su kaynaklarının kalite durumunun izlenmesi ile içme suyu arıtma tesislerinin teknik, işletme ve ekonomik açıdan değerlendirilmesini amaçlayan ulusal ölçekli bir çalışmadır. Proje kapsamında içme suyu kaynakları ve tesis envanteri güncellenerek dijital altyapıya entegre edilmiş, seçilen tesis ve kaynaklarda iki dönem su kalitesi izleme çalışmaları gerçekleştirilmiş, tesislerin mevcut durumları ve revizyon ihtiyaçları belirlenmiş ve ayrıca işletme personeline yönelik eğitim ve sertifikasyon altyapısı oluşturularak içme suyu yönetimine yönelik teknik ve kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi hedeflenmiştir.

Türkiye'de artan nüfus, iklim değişikliği, kuraklık riski ve su kaynakları üzerindeki baskılar, içme suyu kaynaklarının korunması ve arıtma tesislerinin etkin işletilmesini stratejik bir zorunluluk haline getirmiştir. Halk sağlığının korunması ve sürdürülebilir su yönetiminin sağlanabilmesi için içme suyu temin edilen kaynakların kalite durumunun izlenmesi, arıtma tesislerinin teknik ve işletme performanslarının değerlendirilmesi ve gerekli iyileştirmelerin belirlenmesi büyük önem taşımaktadır.

Bu proje;

-Ülke genelinde içme suyu altyapısının mevcut durumunu ortaya koyması,

-Mevzuata uyumun değerlendirilmesi,

-Su kalitesi risklerinin belirlenmesi,

-Belediyelere ve ilgili idarelere teknik yol haritası sunması,

-Kurumsal kapasitenin geliştirilmesi

açısından ulusal ölçekte karar alma süreçlerine veri temelli katkı sağlamaktadır.

Projenin temel amacı; Türkiye genelinde içme suyu temin edilen yerüstü ve yeraltı su kaynaklarının kalite durumunun izlenmesi, içme suyu arıtma tesislerinin teknik ve ekonomik açıdan değerlendirilmesi ve tesislerin mevzuata uygun, verimli ve sürdürülebilir şekilde işletilmesine yönelik çalışmaların gerçekleştirilmesidir.

Bu kapsamda proje ile;

-İçme suyu kaynaklarının kalite durumunun belirlenmesi ve risklerin ortaya konulması,
-İçme suyu arıtma tesislerinin mevcut durum, işletme performansı ve revizyon ihtiyaçlarının tespit edilmesi,
-Ulusal envanterin güncellenmesi ve dijital altyapıya entegrasyonunun sağlanması,
-Havza bazında su potansiyeli ve sektörel su kullanım analizlerinin yapılması,
-Tesis işletme personelinin yetkinliğinin artırılmasına yönelik eğitim ve sertifikasyon altyapısının oluşturulması,
-İçme suyu yönetimine ilişkin karar süreçlerinin bilimsel ve teknik verilerle desteklenmesi

hedeflenmiştir.

Proje kapsamında çalışmalar aşağıdaki ana bileşenler altında yürütülmüştür:

Envanter ve Veri Yönetimi

-81 il ve 922 ilçeyi kapsayan yerüstü ve yeraltı su kaynakları envanterinin güncellenmesi
-İçme suyu arıtma tesisleri envanterinin güncellenmesi
-Verilerin dijital altyapıya entegrasyonu

Su Kalitesi İzleme Çalışmaları

-70 içme suyu arıtma tesisi ve 30 yeraltı suyu kaynağında izleme
-Yaz ve kış dönemlerini temsil eden iki dönem numune alımı
-Endokrin bozucular dahil 160 parametre kapsamında laboratuvar analizleri
-Sonuçların ilgili yönetmeliklere göre değerlendirilmesi

Saha İncelemeleri ve Teknik Değerlendirme

-70 içme suyu arıtma tesisinde yerinde inceleme
-Arıtma prosesleri, işletme sorunları ve iş güvenliği durumunun değerlendirilmesi
-Revizyon ihtiyaçlarının ve maliyet analizlerinin belirlenmesi

Havza ve Su Potansiyeli Analizleri

-Nehir havzalarının mevcut ve gelecek dönem su potansiyellerinin değerlendirilmesi
-Havza bazında sektörel su kullanım dağılımlarının belirlenmesi

Kurumsal Kapasite Geliştirme

-Uluslararası iyi uygulama örneklerinin incelenmesi
-İçme suyu arıtma tesisi personeline yönelik eğitim içeriklerinin hazırlanması
-Sertifikasyon sisteminin oluşturulması ve mevzuat taslağının hazırlanması

Farkındalık ve Yaygınlaştırma

-Yönlendirme ve değerlendirme toplantıları
-Farkındalık toplantıları ve kamu spotları

Proje kapsamında aşağıdaki somut çıktılar elde edilmiştir:
-81 ili kapsayan güncellenmiş içme suyu kaynakları ve arıtma tesisleri envanteri
-Dijital altyapıya entegre edilmiş güncel veri
-70 içme suyu arıtma tesisine ait detaylı Tesis Değerlendirme Raporları
-30 yeraltı suyu kaynağına ait su kalitesi değerlendirmeleri
-Yaz ve kış dönemlerini kapsayan kapsamlı su kalitesi analiz sonuçları
-Tesis bazında revizyon önerileri ve yatırım maliyet analizleri
-Türkiye genelinde havza bazlı su potansiyeli ve sektörel kullanım analizleri
-İçme suyu arıtma tesisi personeline yönelik 17 eğitim modülü ve eğitim videoları
-Sertifikasyon sistemine ilişkin mevzuat (tebliğ) taslağı
-Farkındalık faaliyetleri ve bilgilendirme materyalleri